Skip to content

Naar het Pauperparadijs

Het pauperparadijs

Ik weet niet, of jullie het boek “Het pauperparadijs” van Suzanne Jansen gelezen hebben, zo niet, dan is dat een aanrader. Zij komt er toevallig achter, dat haar voorouders in Veenhuizen hebben gewoond, iets waarover altijd gezwegen werd. Aan de hand van de geschiedenis van haar familie, brengt ze in dit boek de geschiedenis van de armenkolonies tot leven.

Generaal Johannes van den Bosch had plannen om de armoede uit te bannen uit Nederland, en de armen te verheffen. Hij richtte de Maatschappij van Weldadigheid op, met als plan om sociaal zwakkeren een kans te geven om in Drenthe een nieuw leven te gaan opbouwen. Daar was immers land genoeg, wat nog ontgonnen kon worden. Eerst werden proefkolonies gesticht (Frederiksoord, Willemsoord en Wilhelminaoord), waar mensen op vrijwillige basis naar toe konden, een huisje en lapje grond kregen. Na 6 weken verklaarde hij het al tot een succes, wat het natuurlijk niet was, mensen waren moeilijk te bewegen uit vrije beweging uit de stad weg te gaan, en van boeren had men ook geen verstand.
Desondanks ging hij door met zijn plannen, Veenhuizen was de volgende stap, waar bedelaars, bedelaarsgezinnen en wezen uit Amsterdam naar toe gestuurd werden. Tussen 1818 en 1824 kocht de Maatschappij van Weldadigheid meer dan 2500 hectare in een gebied dat “Hollands Siberië” werd genoemd. Omdat er weinig animo was om hier op vrijwillige basis naar toe te gaan, gebeurde dit onder dwang, over de Zuiderzee werd men er via de Kolonievaart, welke hij liet graven, naar toegevoerd.
Het werd geen succes , tucht en hard werken, slechte voorzieningen, en vrijwel geen mogelijkheid om je er aan te ontworstelen.  In 1859 nam de Staat der Nederlanden de failliete boedel van de Maatschappij over en werden de gestichten omgevormd tot gevangenissen. Veenhuizen was daarna lange tijd een gesloten dorp, waar gevangenissen waren en mensen woonden, die daar werkten. Nu zijn er nog steeds gevangenissen, maar is het ook een museum dorp, met gevangenismuseum in de historische gebouwen van het 2e gesticht en veel monumenten. Op de begraafplaats liggen veel van de paupers anoniem begraven, vaak zelfs in massagraven.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Ik kwam hier al eerder met het Drenthepad, toen was het museum gesloten, liepen we wel rond in het dorp. Nu hadden we kaartjes voor de voorstelling, die gemaakt is n.a.v. het boek “het Pauperparadijs” en combineerden we dat met bezoek aan het museum (ook heel leuk om met kinderen te bezoeken) en een rondje door dorp en langs de begraafplaats. Het regende ’s morgens hard, anders hadden we een langere wandeling gemaakt (zie hier voor beschrijving en gpstrack) , maar vanaf 15 uur was het droog en tijdens de voorstelling zaten we zelfs in de zon.

IMG_0444Voorafgaand aan de voorstelling lieten we ons de pauperhap goed smaken. En echte paupers drinken de wijn natuurlijk uit een plastic glas.

IMG_0440

De voorstelling vertelt het verhaal van Teunis (een jongen, die door zijn ouders in een weeshuis gestopt is, omdat ze geen geld voor eten hadden, en tegen zijn zin naar Drenthe wordt gedeporteerd) en Cato (een dochter van een oud soldaat , die ivm een oorlogsverwonding daarna bewaker in Veenhuizen wordt) . Een verteller brengt de historie tot leven, en er worden ook links naar onze hedendaagse maatschappij gelegd. Het is een theaterspektakel : met acteurs, band, dansers, decors en mooie effecten. Je kijkt je ogen uit. Maar raakt ook erg onder de indruk van wat zich op die plek heeft afgespeeld. En realiseert je, wat een geluk je hebt met de plek/ tijd/ omstandigheden, waar je geboren bent en de kansen, die je daardoor hebt gekregen.

IMG_0447

IMG_0446

De voorstelling is nog tm 13 augustus in Veenhuizen te zien. We vroegen ons af, of er ook mensen uit de Randstad hiernaar toe kwamen. Nu las ik, dat de voorstelling volgend jaar in Carré komt te staan. Ben blij dat wij hem op historische lokatie gezien hebben. Een aanrader dus!

Klik hier voor achtergrondinformatie en informatie over de voorstelling.

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: