Skip to content

Tschiertschen in Zwitserland, een terugblik.

Ik ben al weer een paar weken aan het werk, terug in de dagelijkse routine. Het duurt nog even voor ik weer op vakantie ga, daarom een terugblik op mijn verblijf in Tschiertschen in hotel Alpina begin juni. Dit blogje gaat over het dorp, en de omgeving. Ik en nog 3 bloggers hadden het genoegen tijdens ons verblijf een dag op stap te gaan met Jompa, een man, die geboren en getogen is in Tschiertschen, die ons allerlei mooie plekjes liet zien, en veel over de omgeving, en het leven vroeger en nu vertelde.  Voor mij als boerendochter heel interessant, wat was het leven hier vroeger anders dan bij ons op de boerderij.

Tschiertschen is een dorp van ca 250 inwoners in het kanton Graubunden in Zwitserland. De dichtsbijzijnde grote plaats is Chur (ca 35.000 inwoners) , hoofdstad van het kanton en tevens de oudste stad van Zwitserland. Tschiertschen ligt op 1350 m hoogte, vanaf Chur rijd je via een bochtige en steile weg omhoog naar het dorp. Het dorp zelf is autoluw, net onder het dorp is een parkeerplaats. Bij hotel Alpina, waar ik logeerde, zijn ook maar een paar parkeerplaatsen, maar je kunt  desgewenst wel omhoogrijden om je bagage af te leveren. Het dorp bestaat grotendeels uit houten huizen, sommige al heel oud. Op de huizen staan soms spreuken in gotisch schrift.

Bij de beek staat een houtzagerij. Het naaldhout uit de streek is van prima kwaliteit, en wordt grotendeels naar Italië geëxporteerd. Ze maken er ook bankjes van, die je op allerlei plaatsen tegen komt, geschonken door mensen uit de buurt, bijv bij een verjaardag of als herinnering. De kracht van het water zal in de toekomst ook gebruikt worden om stroom op te wekken, men is bezig met de aanleg van een kleine waterkrachtcentrale. Een goede ontwikkeling.

Eind 18e eeuw, begin 19e eeuw ontstonden de eerste hotels en pensions in Tschiertschen (hotel Alpina dateert uit 1887). Mensen kwamen hier om te kuren voor de longen. Later kwam het accent meer op wintersport  te liggen (de eerste skilift dateert van 1952) ,tweederde van de toeristen komt hier in de winter, waarbij de piste dwars door het dorp loopt, vlak langs hotel Alpina, waar we logeerden. Jompa, die ons een dag rondleidde, verzorgt dan arresleetochten en je kunt in zijn Stübli wat eten of drinken . In de winter is het drukker in het dorp, dan begin juni. Nu waren niet alle hotels geopend. Ik vond dat wel lekker rustig.

Ik heb me laten vertellen, dat het in het weekend drukker is en er ook meer open is, dan komen mensen naar het dorp, die een zomerhuisje hebben. In het dorp is verder een kapper, een klein supermarktje, een bazar met Kaffestube, en een winkeltje bij een boerderij. In de winter is er zaterdags ook een boerenmarkt.
In de omgeving  kom je bij je wandelingen af en toe op een punt, waar je wat te eten of te drinken kunt krijgen. Leuk om te weten is, dat je als je  Basabeiz op een bordje bij een huis ziet staan, dit een  huiscafé is, waar je wat kunt gebruiken. Als de bezem buiten staat, is het open. Net buiten het dorp was zo’n plek.

De kerk in het dorp is een Jacobskerk. Er is ook een Jacobsweg in Graubunden, welke langs deze kerk leidt, markering heb ik echter niet gezien.

In het dorp is een klein schooltje, waar de kinderen de lagere schooltijd doorbrengen. Daarna gaan ze met de bus naar Chur. Dat is ook de plaats, waar veel mensen uit het dorp werken. Als hotelgast ben ik ook een dag naar Chur geweest, een erg leuke stad. Het is handig om dan met de postbus te gaan, je kunt genieten van het uitzicht en hebt ook geen parkeerprobleem.  Wat ook een aanrader schijnt te zijn is een ritje met de trein, de Rhätische Bahn, smalspoor. Als je wilt kun je ook een dag met de Bernina Express naar Italië vanaf Chur. Mogelijkheden genoeg dus. Ik vond alles in Zwitserland uitstekend geregeld: goed openbaar vervoer, goede bewegwijzering, en alles erg netjes, bijv. schone toiletten (niet alleen in de horeca, maar ook openbare toiletten). Ook zijn er speciale vuurplaatsen (Schweizer Familie Feuerstelle) , waar je kunt picknicken en een vuurtje maken (hout ligt al klaar).  In Tschiertschen was ook een leerpad voor kinderen, een wandelroute met onderweg allerlei leuke en leerzame activiteiten, bijv. denneappels ergens doorheen gooien, spijkers in hout slaan etc. Dit  is door de mensen uit het dorp aangelegd en wordt door hen onderhouden.

Wat de bewegwijzering betreft: rood gele markering is hier geen streekwandelpad, zoals bij ons, maar een gebied, waar niet gejaagd mag worden. Volg deze markering dus niet. Maar verder zijn er bordjes genoeg. Onderstaand bijv. de routes, welke vanuit het dorp worden aangegeven.

De omgeving was  “Heidi en Peter”, echt zoals je je Zwitserland voorstelt met uitzicht op besneeuwde bergen, groene weiden, houten huisjes, en toen ik bij het hotel kwam, hoorde ik de koeienbellen.  Jompa vertelde ons over hoe het leven vroeger in het dorp was, en bracht ons later ook nog een dvd met oude filmbeelden (hotel Alpina heeft deze film, heel interessant om op een avond of regenachtige dag te bekijken) , waarin je zag, dat de mensen vroeger ook meestal 1 of meerdere geiten hadden, welke naar de weiden gingen onder begeleiding van een jongen uit het dorp.

Furgglis

Nu zagen we vrijwel geen geiten meer, wel koeien. Het aandeel melkkoeien neemt echter ook af, er zijn nog maar beperkt koeien op de zomerweides , men houdt het melkvee nu dichter bij de boerderij en schakelt over op vleeskoeien. Dit leidt er ook toe, dat je als je door de weilanden loopt en koeien met kleine kalfjes tegen komt, wel moet opletten, dat je ze niet te veel verstoord; de koeien zijn minder gewend aan mensen (worden niet gemolken) , er zijn wel eens ongelukken gebeurd, dus enige afstand houden is aan te raden. Toen wij er waren, waren de koeien nog op de lager gelegen weides. Inmiddels zullen ze wel omhoog gebracht zijn (koeien blijven ca 100 dagen per jaar boven) .

Het hooien is arbeidsintensiever dan bij ons. Er word grotendeels pas laat gemaaid.  Dit niet ivm weidevogels, maar ivm de alpenbloemen (Flora Schutz: weiden mogen na 1 mei niet betreden worden en pas na 15 juli gemaaid). Voordien zie je boeren met een zeis in de weer om te voorkomen, dat bepaalde giftige planten in het hooi terecht komen (witte nieswortel) . Vroeger werd ook het gras op hoog gelegen, moeilijk bereikbare weides gemaaid, nu hebben ze dit hooi niet meer nodig en wordt het bos. We hebben op film gezien, dat het gras vanaf een zeer hoog gelegen weide in een zeil aan een kabel, welke naar beneden gespannen werd, naar beneden getransporteerd werd. Ook zagen we bij de huizen nog stokken, waarop het hooi vroeger gedroogd werd (een beetje te vergelijken met de ruiterstokken, die bij ons vroeger gebruikt werden). In de lager gelegen weides, zijn veel schuurtjes, waarin het hooi bewaard werd en van waaruit het vee gevoerd werd. Nu zijn ze meestal niet meer als zodanig in gebruik. Je zou  er een mooie verblijfplaats voor toeristen van kunnen maken , maar dat is niet toegestaan.

Wij hadden er uitzicht op vanaf de hut van Jompa bij Furgglis (overigens een en al orchideeën in de weide aan de andere kant) , waarbij  we onthaald werden op een superlunch: buiten met mooi uitzicht, Bündner Gerstensuppe, heerlijk brood met noten,en een Bündner Plätli, bestaande uit verschillende soorten kaas (o.a. kaas van Alp Farur, erg lekker ) en worst en gedroogd vlees (echt een specialiteit van de streek, doet denken aan Nagelholt bij ons uit oost-nederland) met wijn erbij. We werden aangemoedigd om alles op te eten, en hadden ’s avonds dus niet veel honger. We vertelden er zulke enthousiaste verhalen over in het hotel, dat de andere gasten er ook zin in kregen. Misschien kom ik ook nog eens in de winter in dit gebied, dan zal ik in elk geval de Kutscherstubli aandoen en er bijv. van kaasfondue van Jompa genieten.

In de omgeving van Tschiertschen zijn heel veel wandelmogelijkheden, meer en minder uitdagend. Wat dat betreft voor iedereen wat wils. Als je bij Hotel Alpina logeert, kun je ook mee met een wandeling, die vanuit het hotel georganiseerd wordt. Op eigen houtje is echter ook prima te doen. De routes zijn uitstekend bewegwijzerd. Informatie kun je o.a vinden op http://www.friiischtailer.ch/home.php. Hier vind je zowel voor de winter als voor de zomer informatie over de mogelijkheden. Bij hotel Alpina kun je ook informatie en wandelkaartjes krijgen.  Ook voor mountainbikers heeft de regio veel te bieden. En ’s winters dus skieën, langlaufen sleetje rijden en winterwandelen.

Jompa nam ons met zijn terreinwagen mee naar mooie plekjes in de omgeving. Prachtig was het bijv. bij Capätsch, waar je zicht had op de in nevelen gehulde Guda en overal stroompjes waren met dotterbloemen. Een dag was veel te kort om ons alles te laten zien, vond hij. Daar ben ik het mee eens, een week verblijf is ook te kort. Zo had ik bijv. graag de wandeling vanaf Arosa (oa te bereiken via een mooie treinreis met de Rhätische Bahn) over de Ochsenalp naar Tschiertschen gemaakt, maar dit werd afgeraden, er lag nog veel te veel sneeuw. Wie weet een andere keer.

Ook brachten we een bezoek aan een voormalig kuuroord bij Passuger, vlak bij Chur (bij de fabriek, waar bronwater gebotteld werd) . We maakten er een wandeling over een pad, wat niet meer onderhouden wordt door de Rabiosaschlucht. Prachtige rotsformaties waren er te zien. De hal, waar men vroeger kwam om diverse soorten mineraalrijk water te drinken, is niet meer in gebruik.

Het was een heerlijke week in Zwitserland. Ik heb genoten en kijk er met veel plezier op terug. Wie weet kom ik hier nog eens terug, dan weer in een ander seizoen.

4 Reacties Post a comment
  1. anja #

    Leuk, klaske, om zo uitgebreid te lezen over tschiertschen en omgeving en je mooie foto’s te zien, nu ik er net zelf tien dagen in oktober geweest ben. ja, een prachtplek, en Hotel Alpina een heel fijne, gastvrije accomodatie!

    donderdag, oktober 18, 2012
  2. Tschiertschen en omgeving lijken me een plek om even helemaal los te komen van de dagelijkse beslommeringen. Wat een prachtige wereld en wat een rust. Ik kan me voorstellen dat je er zeker als wandelaar enorm hebt genoten en dat je er vast nog wel zult terugkeren.

    maandag, juli 2, 2012
  3. piet bakker #

    Oh Klaske, ik heb weer zo genoten van je beschrijvingen en foto’s. Ik wou dat ik de discipline had om mijn eigen vakanties zo weer te geven, enig en fijn ook als herinneringssteuntje.
    Dank en ik blijf je volgen:) Guusje

    maandag, juli 2, 2012
  4. Wat een knappe fotoreeks en dito uitleg Klaske.

    zondag, juli 1, 2012

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: