Skip to content

Op zoek naar het Noorderlicht op de Lofoten

Na het zien van de documentaire, waarin Joanna Lumley op zoek gaat naar het Noorderlicht, dacht ik: “dat wil ook zien”. Via via kwam ik terecht bij Bijzondere Reizen op de Lofoten. Frans en Marijke hebben daar een huis en viskotter en organiseren actieve natuurvakanties voor groepen tot 12-13 personen. Of ik echt het Noorderlicht zou zien, was natuurlijk afwachten. Ook kan het in deze tijd behoorlijk stormen. Maar het zat allemaal mee: geluk met het weer (sneeuw! ) en vrijdag zagen we het Noorderlicht in volle pracht.

Ik ben op 5 november vertrokken en op 14 november terug gekomen. Vliegen met SAS en Wiederoe (overstappen in Oslo en Bodø). Vlotte vluchten, geen vertraging, een beetje turbulentie op laatste stuk van de heenreis door een sneeuwbui. En ja, dan is het een klein tweemotorig vliegtuig, sommigen vonden dat toch wat spannend. Je bent wel de hele dag aan het reizen, maar doordat je meermalen over moest stappen, en we overdag reisden, vond ik het niet erg vermoeiend.

De Lofoten is een eilandengroep boven de poolcirkel voor de noordwest kust van Noorwegen. Omdat de eilanden aan de Warme Golfstroom liggen, zijn de winters relatief mild. De eilanden bestaan grotendeels uit bergen, die steil uit zee op rijzen. Overal zie je water, meertjes, fjorden, en de oceaan. Het huis, waarin wij verbleven (Kristine Moen Huset) stond op ca200 meter afstand van de Atlantische Oceaan. Als je er heen liep, zag je vaak een zeearend. Het zijn imposante vogels met een spanwijdte van ca2 meter (ze noemen ze niet voor niks de vliegende deur) , te herkennen aan het vliegbeeld (rechte vleugels, vingervormig einde, witte , korte staart) . We zagen ze regelmatig op een rots zitten. Tijdens onze boottochtjes hebben we geprobeerd vis te vangen, met de bedoeling om daarmee een zeearend naar de boot te lokken. Helaas lukte dat niet. Er is de laatste jaren minder vis, orca’s waren er daardoor ook niet te zien (als er veel haring is, komen die het fjord in om op haring te jagen, de laatste jaren gaat het echter slecht met de haringstand, wat niet gunstig is voor de visserij, van oudsher een van de belangrijkste inkomstenbronnen op de eilanden)

Onderweg zagen een paar mensen wel bruinvissen boven komen. Op zee zagen we verder regelmatig vogels; naast zeearenden, meeuwen, en kuifaalscholvers, zag ik een aantal voor mij nieuwe soorten: kleine alken, zeekoeten, ijsduikers en ijseenden.Er warenop het vaste land daarentegen weinig vogels te zien, huismussen en bonte kraaien overheersten. Ook hoorde ik nogal eens een raaf, en zag ik regelmatig koolmezen. Helaas , de pestvogels, die een week ervoor nog te zien waren, zagen we niet, waren vertrokken naar het zuiden, misschien wel naar Nederland, waar in de kustprovincies een invasie is. Wilde zwanen waren er wel nog volop, terwijl die in deze tijd ook naar ons land trekken.
Wat betreft de zoogdieren: otters en hermelijnen zagen we jammergenoeg niet , maar in Henningsvaer wel een vrij tamme vos, die vast gevoerd wordt.

Wat betreft de vis: de Lofoten zijn meer dan 1000 jaar centrum van kabeljauwvisserij geweest. Kabeljauw trekt vanaf de Barentszee naar de Lofoten om te paaien. De gevangen kabeljauw wordt per 2 stuks aan elkaar gebonden en aan stokken opgevangen (stokvis) en te drogen gehangen in de buitenlucht. Klipvis is de opengevouwen kabeljauw, die gezouten wordt , en vroeger op de klippen te drongen werd gelegd. Nu worden ze gedroogd in grote pakhuizen met ventilatoren, waarna er Bacalao van gemaakt. De eerste stokvis zagen we nu al weer te drogen hangen, al waren de rekken buiten de dorpen nog grotendeels leeg.

Het programma werd tijdens ons verblijf door Frans en Marijke aangepast aan het weer. Twee dagen was er veel sneeuwval , en gingen we naar Henningsvær, Kabelvag en Svolvær om een museum en aquarium te bezoeken en te winkelen . Op andere dagen gingen we wandelen (al dan niet met sneeuwschoenen), waarbij de wandeling aangepast werd aan de terrein gesteldheid, of met de viskotter Stabben er op uit. Eigenlijk zouden er 2 rustdagen in het programma zitten, maar Frans en Marijke organiseerden elke dag wat voor ons, wat prettig was, want er was flink wat sneeuw gevallen, dus dan waren de paadjes niet zo makkelijk te vinden. Goed geregeld dus. Ook de maaltijden waren goed verzorgd, altijd een belangrijk onderdeel van een geslaagde vakantie. Ook hadden we een leuke groep. Dit met de mooie natuur maakte het tot een geslaagde vakantie.

De eerste dag (zaterdag) lag er alleen sneeuw op de toppen van de bergen. We maakten een mooie wandeling naar de haven van Laukvik (erg glad op de wegen), langs meertjes en vervolgens terug naar het Kristine Moen Huset. De zon scheen tijdens onze eerste koffiepauze, bij onze tweede pauze ging het echter sneeuwen. Het was een mooie wandeling, langs meertjes, over dikke, verende mospakketten, en omhoog naar de adelaarstroon. Omdat het erg hoog water was, moest de route wel verlegd worden. Durk en Skippy, de honden van Frans en Marijke, gingen zoals ook de volgende dagen met ons mee. Het zijn Lundehonden, deze soort werd indertijd ingezet om papagaaiduikers uit de holen te halen.

Zondag was minder goed weer voorspeld, dus gingen we er met de auto’s op uit. Eerst naar Henningsvær, vervolgens naar het aquarium bij Kabelvag. Museumbezoek, winkelen,of dorpje verkennen en naar een aquarium met ook paar zeehonden en otters, die gevoerd werden. Aangezien het inderdaad flink ging sneeuwen een goede besteding van de dag. alleen vond ik de tijd in Henningsvær te kort en bij het aquarium te lang, maar goed, je kunt het niet iedereen naar de zin maken. Onderweg mooie vergezichten.

Maandag was het prachtig weer. We gingen wandelen. Een deel van de groep beklom de berg Matmora. Ik ging toch maar niet mee omhoog, en was daar achteraf blij om, de afdaling was af en toe best lastig geweest, en er was niet zo veel tijd om foto’s te maken. Die tijd hadden wij wel, we liepen met z’n vijven langs een fjord, een trekkerpad omhoog, en daarna naar een meertje, en vervolgens langs de kustweg terug naar huis.

We logeren in het Kristine Moen Huset in het gehucht Straumnes, vlak bij Laukvik. In Straumnes is geen winkel, in Laukvik wel. Daar is ook het dorpshuis, wat door de bevolking eigenhandig gebouwd is. Net als alle huizen, is ook dit houtskeletbouw. Ter gelegenheid van het 5 jarig bestaan van dit gebouw hebben we er op de laatste dag koffie gedronken met taart erbij. Allerlei vrouwen hadden gebakken, heerlijk. De Noren drinken overigens overal koffie bij, ook bij de wijn, koffie drinken gaat de hele dag door. En alcohol met name op vrijdag-zaterdag-zondag, en dan in grote hoeveelheden. Als je daarentegen elke dag met mate drinkt, word je al snel als alcoholist beschouwd.
Het Kristine Moen Huset is genoemd naar de vorige eigenaar. Zoals alle huizen, heeft het een veranda, wat handig is, want dan kun je bij sneeuw toch nog de deur uit. Tegenover het huis staat een klein huisje, waar allerlei zaken toongesteld staan, die Frans, Marijke en hun gasten al juttend verzameld hebben. Van skeletten tot gasmasker, en bril. Je kunt het zo gek niet bedenken, of het ligt er.

Dinsdags beloofde veel sneeuw. Daarom gingen we er weer met de auto op uit. Eerst naar een glazen vogelhut aan zee (maar waar waren de vogels?), waar je een prachtig uitzicht had (geweldige wolkenlucht) en we konden lekker binnen koffie drinken.

En toen ging het sneeuwen, en niet zo’n beetje ook. Onderweg toch nog even gestopt op een parkeerplaats om het uitzicht te fotograferen. Daarna moesten we de auto wel aanduwen. Verderop twee vrachtwagens van de weg geraakt. Toen we terug kwamen uit Svolvaer waren ze nog niet weg. Het is ook voor de Noren blijkbaar even wennen, dat de winter weer is begonnen. Wel rijdt iedereen hier op winterbanden, en later spijkerbanden. In Svolvaer wat gegeten en gedronken, en de winkels bezocht. In Noorwegen is de kerststemming al begonnen. Er was een leuk kunstenaarscentrum, en de chocolademelk smaakte heerlijk. Verder kon het winkelaanbod mij niet verleiden.

Woensdag gingen we varen. Ideaal weer ervoor, zon, weinig wind, dus geen last van zeeziekte. Met warme kleren aan, en regelmatige voorziening van koffie, chocolademelk en soep door Marijke, was het qua temperatuur ook goed  te doen. Beetje stampen af en toe om de voeten warm te houden. Toen het dek sneeuw- en ijsvrij gemaakt was, ging dat goed zonder uit te glijden. En je kon ook desgewenst even opwarmen in de kajuit. We legden aan in Henningsvaer, waar we een half uurtje van boord mochten.

Daarna weer terug gevaren, genietend van de prachtige zonsondergang, om drie uur begint het hier al te schemeren. Aan de ene kant staat de lucht in brand, aan de andere kant de koele kleuren. Geweldig mooi.

Donderdag weer een wandeling, met sneeuwschoenen bij een helling omhoog (leuk om dat nu eens gedaan te hebben, gaat erg makkelijk) , boven van het uitzicht genieten en even koffie drinken, en toen weer naar beneden. Op 2 wat steilere stukjes maar evenop de billen, dat maakt de kans op doorglijden naar beneden een stuk kleiner. Ik was overigens niet de enige, nog een paar deden het zo. Koel licht vandaag, vrijwel geen zon. Daarna terug gelopen naar huis en lekker de sauna in.

Vrijdag weer een tochtje met de boot. Ik liep dan elke keer naar de haven toe, zo’n 20 minuten lopen. We gingen deze keer de andere kant op met de boot, en zagen weer een zeearend zitten, maar helaas lukte het de mannen ook deze keer niet om vis te vangen. We gingen niet aan wal, misschien dat ik het daarom kouder had dan de eerste dag. Meer mensen leken het koud te vinden gezien de mutsen en kleding. Maar we kregen weer lekker koffie, warme chocolademelk en worstebroodjes onderweg. En als je dan van de boot afgaat, loop je je zo weer warm. De uitzichten waren schitterend.

Zaterdag maakten we de laatste wandeling. Een deel van de groep ging een sneeuwschoenwandeling maken.  Anderen, waaronder ik, maakten op eigen gelegenheid een wandeling. Allemaal genoten we van het winterse landschap. Het had 10 graden gevroren, er was wat rijp. Ideaal om foto’s te maken. Ook de zeearend werd weer gezien, maar liet zich niet echt dichtbij benaderen. We ontmoetten elkaar weer in het dorpshuis voor koffie met taart , waarna ik nog weer een stukje wandelde, en de lucht weer zagen verkleuren.

En dan het Poollicht (Noorderlicht en Zuiderlicht) , voor mij de aanleiding om in deze periode naar de Lofoten te gaan: het wordt veroorzaakt door energierijke deeltjes (electronen en protonen), afkomstig van de zon (door een uitbarsting van een zonnevlek) , die naar de aarde worden geslingerd, en afbuigen richting de polen door het electromagnetisch veld. Als ze in de atmosfeer terecht komen, komen ze in contact met zuurstof- en stikstoratomen en ontladen ze zich. De energie die vrijkomt zien we als poollicht.
Om het Noorderlicht te kunnen zien, heb  je een donkere, heldere hemel nodig. Wij hielden dus ’s avonds de hemel in de gaten (ook als ik ’s nachts wakker werd, keek ik even naar buiten). We kregen ook ’s avonds op een schaal van 1 tot 10 te horen, wat de activiteit in de lucht was, dus wat de kans was op Noorderlicht. Echt betrouwbaar was dit echter niet, en het weer op de Lofoten is erg veranderlijk (een bewolkte lucht kon zo opklaren): de lucht goed in de gaten houden dus.
Een paar keer zagen we een vrij zwak noorderlicht. Wij mensen zien dan vrijwel geen kleur, als je dan echter een foto maakt met een tijdopname, zie je,  dat de grijze banden, die wij met de staafjes in ons netvlies waarnemen, groen van kleur zijn. Vrijdagavond was het noorderlicht echter spectaculair. Eerder op die avond namen we het al waar, maar toen in een beperkt gebied. Daarna werd het bewolkt, dus velen, waaronder ook ik, gingen naar bed. Op een gegeven moment klaarde het echter weer op, nam de activiteit toe. Dus gauw aankleden en weer naar buiten, net op tijd om een spectaculaire lichtshow waar te nemen: de groene kleur was goed te zien, omdat het licht veel feller was (dichterbij), je zag een soort bewegende gordijnen, en op een gegeven moment een soort kroon boven ons. Echt geweldig mooi! Koud heb je het dan niet meer, en je moet er aan denken om af en toe op de knop van je camera te drukken om foto’s te maken (in mijn geval:camera op statief,  handmatige focus, image stabiliser uit, camera opmanual, sluitertijd 10 sec, diafragma 4.0, 800 iso) Om 2 uur naar bed. Eigenlijk was ik wel blij, dat het zaterdag in de loop van de avond bewolkt werd, kon ik lekker voor de terugreis goed slapen. Zondagavond was ik weer thuis, terugkijkend op een schitterende vakantie en een bijzondere ervaring.

Hier een stukje uit de documentaire van Joanna Lumley 

2 Reacties Post a comment
  1. Leuk om dit vakantieverslag nog even te lezen en de foto’s van die fascinerende onherbergzame landschappen te bekijken. De foto’s van het poollicht vormen een prachtige afsluiter. Mooi dat jullie geduld toch nog werd beloond, want een reis in november naar de Lofoten, dat kan natuurlijk niet. Ik kan me heel goed voorstellen dat je van kou op dat moment geen last meer had. 🙂

    maandag, november 11, 2013
  2. Wat zal dat een hemelse vakantie geweest zijn.Heel knappe fotoreportage en geluk gehad met het noorderlicht..Zeer geslaagde foto’s

    maandag, november 7, 2011

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: